Ostrzegamy przed nieskutecznymi filtrami przeciwsłonecznymi!

Specjalne kosmetyki chroniące przed szkodliwym działaniem promieniowania słonecznego są niezbędne nie tylko podczas plażowania. Warto też używać ich na co dzień, kiedy wychodzimy z domu. To, w jaki sposób promienie słoneczne podziałają na skórę, zależy od jej fototypu, od miejsca i czasu opalania oraz jego długości.

Do testów wybrano osiem preparatów przeciwsłonecznych, których producenci deklarują, że mają one ochronę przed UVB, czyli SPF od 4 do 61. Zawierają też filtry UVA, w większości określone jako "wysokie" lub "podstawowe", a tylko na mleczku Oceanic AA podana jest liczbowa wartość. Jak deklaracje mają się do rzeczywistości, sprawdzono i na ochotnikach, i na sztucznej skórze.

Okazało się, że większość podanych na opakowaniu wartości SPF miała się nijak do rzeczywistości; różniły się o niemal jedną czwartą. Jeśli faktyczna ochrona była słabsza niż zapowiadana, specjaliści ocenili te kosmetyki jako niedostateczne.

Z kolei ochronę UVA oceniono według pięciostopniowej skali Bootsa (1 - minimalna, 5 - ultra). Wynik to sześć ocen dobrych i dwie umiarkowane, jednak zdaniem specjalistów wszystkie chronią skutecznie przed UVA.

Wątpliwa okazała się również wodoodporność trzech kosmetyków - mimo zapewnień wytwórców. Po kąpieli zostawało ich tylko 14-36 proc. Pięć pozostałych rzeczywiście było odpornych na działanie wody.

Żaden ze zbadanych kosmetyków nie był zanieczyszczony mikrobiologicznie.

Do informacji na opakowaniach nie było poważnych zastrzeżeń. Czasami trudno było ustalić trwałość mleczka czy emulsji albo trwałość już po otwarciu. Nigdzie natomiast nie było zalecanych informacji o stosowaniu - ile specyfiku trzeba nanieść na skórę, żeby smarowanie dało efekt. Producenci (oprócz AA Oceanic) przypominali tylko, żeby w trakcie opalania "dosmarowywać".

Test Federacji Konsumentów i Polskiego Towarzystwa Ekonomiki Gospodarstwa Domowego miał sprawdzić, czy preparaty, które są w sklepach, rzeczywiście mają taki filtr, jak deklarują producenci, chronią przed UVA i są wodoodporne; wyniki badań dotyczą konkretnych partii wyrobów. Sfinansowały go Unia Europejska i Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Jak czytać informacje?

SPF - mówi o tym, jak skutecznie preparat chroni skórę przed oparzeniami słonecznymi wywołanymi zbyt długim działaniem promieni UVB. Jeśli SPF wynosi np. 4 , oznacza to, że po nałożeniu preparatu można przebywać na słońcu czterokrotnie dłużej niż bez niego, nie dopuszczając do powstania pieczenia, pęcherzy i nieprzyjemnych zaczerwienień skóry. Promienie UVB stanowią bardzo niewielką część tego, co dociera do Ziemi, i absorbowane jest głównie w warstwie rogowej naskórka.

UVA - trudno zauważyć skutki jego działania, bo nie powoduje natychmiast zaczerwienień i poparzeń. Jednak wnika głęboko w skórę, powodując szybsze starzenie, plamy pigmentacyjne i nowotwory. Skórze przez dłuższy czas wystawionej na promienie UVA grożą zmarszczki i bruzdy, wysuszenie, powstawanie tzw. pajączków oraz przebarwienia.

Fototyp skóry - określa się go na podstawie reakcji skóry na 30-minutowe działanie słońca:

Typ celtycki - mlecznobiała karnacja. Reakcja skóry: poparzenie, zamiast opalenizny - zaczerwienienie. Czas reakcji niechronionej skóry (w lecie w Polsce) to 5-10 minut. Zalecana ochrona przeciwsłoneczna: SPF 20 i większy.

Typ północnoeuropejski - jasna karnacja. Reakcja skóry: poparzenie, zaczerwienienie lub lekka opalenizna. Czas reakcji niechronionej skóry to 10-20 min. Zalecana ochrona: co najmniej SPF 15.

Typ środkowoeuropejski - karnacja lekko śniada. Reakcja skóry: dość szybka opalenizna, niewielkie zaczerwienienie, rzadkie poparzenia. Czas reakcji niechronionej skóry to 20-30 minut. Zalecana ochrona: SPF 12-15.

Typ południowoeuropejski - śniada karnacja. Reakcja skóry: oparzenia bardzo rzadkie, skóra opala się bardzo szybko. Czas reakcji niechronionej skóry to 45 minut. Zalecana ochrona: SPF 8-10.

Filtry przeciwsłoneczne UV - związki chemiczne, które mają chronić skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania słonecznego. W kosmetykach stosuje się dwie grupy filtrów. Pierwsza to związki chemiczne pochłaniające energię z promieniowania, druga to filtry fizyczne nieprzepuszczające promieniowania UV. W nowoczesnych kosmetykach stosuje się jednocześnie kilka filtrów absorbujących i fizycznych.

Oznakowanie - zgodnie z przepisami unijnymi na opakowaniu powinny się znaleźć m.in. jasne i zrozumiałe informacje o poziomie ochrony przed UVB, czyli określenia: "niska", "średnia", "wysoka" i "b. wysoka" oraz o stopniu ochrony przed UVA. Zaleca się też precyzyjne podanie, ile kosmetyku należy nałożyć na skórę, żeby skutecznie zadziałał - sześć łyżeczek na ciało przeciętnego człowieka albo "2 mg na 1 cm kw. skóry".

Magda Kłodecka, "Gazeta Stołeczna", hci